Thiết kế phân tần 3 đường tiếng cho các driver cổ Telefunken, Isophon và Siemens của anh Vĩnh phần 2.

Anh Vĩnh mang tới cho tôi 8 cặp loa khác nhau mà anh có: 2 cặp loa Telefunken 30cm và 20cm, 1 cặp Isophon 30cm nhìn giống P30-37A, 1 cặp Isophon P203 20cm, 1 cặp Isophon 12cm gân cao su lồi, nam châm rất to, 1 cặp Isophon P100, 1 cặp Siemens 11cm, 1 cặp Isophon 7cm không rõ model. Anh mong muốn tôi đo đạc và tìm ra 2 bộ loa 3 đường tiếng tối ưu nhất trong số các driver này. Ở phần trước tôi đã thiết kế một bộ loa 3 đường tiếng sử dụng 2 cặp Telefunken và 1 cặp tép Siemens trong số này rồi. Bài này tôi thiết kế bộ thứ 2 tận dụng các driver còn lại của anh, cụ thể là cặp Isophon nhìn giống P30-37A nhưng không phải và cặp Isophon 20cm P203 kết hợp thêm một cặp siêu tép Fostex FT17H của tôi đang phân phối vì các cặp tép và trung tép còn lại trong số này đều không đáp ứng được yêu cầu. 

Tôi sẽ đi vào bộ 3 đường tiếng thứ hai gồm 2 cặp Isophon và cặp tép kèn mới Fostex FT17H.

1.Hình ảnh cặp loa Isophon 30cm.

Đặc tuyến trở kháng của loa như sau:

Đặc tuyến cho thấy cặp loa này là một cặp loa bass tiêu biểu, trở kháng của loa (đường cong phía sau đỉnh cộng hưởng) vào khoảng 2.98 ohm (trở kháng danh định chắc là 4 ohm) với trở kháng tại tần số cộng hưởng của loa (là 59.89Hz, thấp hơn nhiều so với cặp loa 30 Telefunken của anh ở bộ kia, đó là lý do tôi khuyên anh nên chơi bộ Telefunken kia hơn) vào khoảng hơn 20 ohm cho tới tầm 500Hz, thì giống như đặc điểm của các dòng loa bass khác khi tần số tăng lên thì trở kháng cũng tăng lên theo (do cấu trúc của loa điện động gồm có cuộn âm về bản chất là một cuộn cảm có một trị số nhất định, trong trường hợp này là Le = 0.3mH, nên khi tần số tăng lên cuộn cảm có xu hướng ngăn chặn tín hiệu tần số cao hơn trị số của nó). Như vậy mỗi driver sẽ có một đáp tuyến trở kháng khác nhau và để kết hợp các driver có các đáp tuyến trở kháng khác nhau này vào trong một bộ loa thì sẽ có thể cần phải có một mạch cân bằng trở kháng giữa chúng để tín hiệu âm thanh phát ra từ các loa là như nhau, không có driver nào bị sáng hoặc bị tối hơn so với các driver còn lại. 

Nhằm làm cho đáp tuyến trở kháng của driver bằng phẳng, tức là không thay đổi theo tần số, đặc biệt là tại dải tần mà chúng ta mong muốn cho nó hoạt động thì có thể dùng các mạch cân bằng như Zobel (sử dụng một con tụ và một con điện trở mắc nối tiếp với nhau rồi mắc song song với loa bass) để xử lý, mạch này còn gọi là mạch cân bằng trở kháng cho loa trung và loa bass, đối với loa toàn dải và loa tép thì thường dùng mạch RLC mắc nối tiếp với nhau rồi mắc song song với loa để cân bằng đáp tuyến trở kháng của loa đó. Trong trường hợp của con bass giống Isophon P3037A 30cm này thì có thể sẽ không cần mạch này nếu các driver kia có cùng đáp tuyến trở kháng (4 ohm). Hãy chờ đến khi có thông số cả 3 cặp rồi ta sẽ quyết định.  

Tần số cộng hưởng trong không gian tự do Fs là 59.89Hz, đây là tần số mà tại đó màng loa bắt đầu dao động với tín hiệu nhỏ nhất được đưa vào. Nhìn vào tần số này có thể nói driver này có thể đánh được xuống sâu tới tần số đó. Với tần số này nếu đóng thùng chuẩn thì thậm chí có thể xuống sâu hơn nữa. 

Qts của loa vào khoảng 0.7 giống với Qts của Isophon P3037a. Với Qts = 0.7 việc dầu tiên có thể xác định là loa này có thể làm loa bass chơi ván hở mặc dù hơi đuối một chút. Ngoài ra, thông số này hết sức quan trọng trong việc thiết kế thùng loa, không có thông số này sẽ không tính được chính xác thể tích của thùng loa. Tỷ số EBP của con Isophon này (Effective Bandwidth Product) = Fs/Qes = 59.89/0.8278 = 72.3), với hệ số EBP này thì loa có thể chơi thùng kín cũng được mà thùng bass reflex cũng được nhưng có thiên hướng dùng loa thùng kín hơn. Do thùng đã được đóng rồi nên tôi bỏ qua phần tính thể tích thùng cho driver này.  

Đáp tuyến tần số của loa bass Isophon 30cm này như sau:

Loa có đáp tuyến tần số rất tiêu biểu của một loa bass nhưng với đáp tuyến tần số hoạt động khá rộng, lên tới 5,000Hz và độ nhạy trung bình khá cao, trung bình từ 95dB tới 100dB giống con Telefunken 20cm của bộ kia của anh Vĩnh. Cặp này có thể đổi cho cặp Telefunken 20cm và ngược lại ở 2 bộ.

Thông số kỹ thuật và hình ảnh của loa Isophon 20cm P203 làm loa trung. 

Loa có đáp tuyến trở kháng như sau:

Nhìn vào đáp tuyến trở kháng của loa có những đặc điểm sau: Fs = 59.22Hz, khá là thấp, loa nguyên bản là một cặp loa bass dải rộng, hệ số Qts cao (1.2), giờ chỉ cần đo xem đáp tuyến tần số của loa như thế nào, có đủ rộng không, độ nhạy có đồng đều với loa bass hay không...Trở kháng thuần của loa là 3.9 ohm cũng khá là tương đồng với loa Isophon 30cm ở trên, có thể không cần dùng mạch cân bằng trở kháng giữa hai loa này.  

Đáp tuyến tần số của loa như sau:

Loa có đáp tần khá là rộng, có thể làm loa trung chúng ta cần, với dải tần lên tới hơn 5000Hz và độ nhạy trung bình khoảng là 95dB, khá là phù hợp so với con bass Isophon 30cm vừa đo. Như vậy là về độ nhạy thì tương đương nhau nên sẽ không cần phải dùng mạch L-pad/ điện trở để cân bằng độ nhạy giữa hai loa, nhưng sẽ phải cắt đi phần dải tần thấp/bass mà con bass Isophon 30cm kia đang đảm nhiệm để tránh trồng dải gây chói tiếng, đồng thời khả năng cũng phải cắt đi dải tần số cao mà con loa tép kèn Fostex FT17H đang đảm nhiệm nhằm tách bạch giữa các driver, mỗi người mỗi việc.

Loa tép kèn Fostex FT17H (2,590,000/ cặp)

Cặp tép kèn này thì tôi quá quen thuộc và cũng là một trong những sản phẩm bán chạy nhất của hãng cũng như của shop tôi do tính ngon bổ rẻ của nó. 

Loa có các thông số sau:

Đáp tuyến tần số của loa rất đẹp và gọn gàng. 

Sơ đồ mạch phân tần của bộ này như sau:

Nhằm tách bạch tín hiệu âm thanh đầu ra giữa các driver, mỗi con đánh mỗi dải ko trùng nhau.

1. Tôi cắt loa tép kèn Fostex FT17H bậc 4. Nếu tiếng tép chói thì giảm con tụ 2.7uF xuống còn 2.2uF và nếu tép yếu thì thay con tụ 2.7uF lên 3uF, với tôi thì 2.7uF là ok rồi.

2. Tôi cũng cắt bậc 4 cho loa bass Isophon 30cm.

3. Loa trung Isophon P203 tôi chỉ cắt phần bass liên quan tới con Isophon 30cm thôi còn lại đánh tự do ko cần cắt dải trên và lắp thêm mạch Zobel cho loa trung để cân bằng trở kháng. 

Đáp tuyến tần số như sau:

Đáp tuyến cho thấy một sự cân bằng gần như tuyệt đối giữa các driver mà không cần phải dùng điện trở hay lpad để căn chỉnh. 

 Đường đỏ là con loa trung Isophon 30cm cổ và đường vàng là con Isophon P203, đường đen là con tép kèn Fostex FT17H.

Chi phí cho việc nâng cấp này vào khoảng gần 5,000,000.

Audible Hertz Shop