Đo đạc và thiết kế phân tần cho bộ loa 3 đường tiếng gồm RFT L3060, Isophon P30-31-10T và Lo-D H-54HD

Anh Bao có 3 cặp loa gồm 1 cặp RFT 30cm L3060, 1 cặp Isophon P30-31-10T cũng 30cm và một cặp tép kèn của Nhật Lo-D Hitachi H-54HD và anh muốn tôi tính toán hộ phân tần để lên thùng 3 đường tiếng cho bộ này. Anh cũng muốn chơi ván hở với con Isophon P30-31 này nếu có thể. 

Trường hợp muốn chơi ván hở thì sẽ phải chọn hoặc là con RFT làm loa bass hoặc con Isophon làm loa bass, nhưng để làm loa bass chơi loa ván hở thì Qts phải cao (trên dưới bằng 1) thì mới được. Cặp RFT L3060 tôi cũng đã đo đạc rồi (Qts thấp nhỏ hơn 0.5) nên chỉ làm loa trung chơi ván hở được thôi. Giờ tôi sẽ cần đo đạc loa Isophon P30-31 để xem nó có phù hợp làm loa bass chơi ván hở hay không, nếu nó phù hợp thì nó sẽ làm loa bass và RFT L3060 sẽ làm loa trung.

Đáp tuyến trở kháng:

Đáp tuyến trở kháng cho thấy loa có trở kháng thuần là 4 ohm

Fs 62Hz

Qts 1.4 (Hoàn toàn có thể làm loa bass chơi ván hở).

Le 0.23mH.

Đáp tuyến tần số của Isophon P30-31-10T.

Loa có đáp tuyến khá rộng, lên tới 5000Hz và độ nhạy trung bình khoảng từ 90 tới 95dB. Có thể thấy rõ dải tần đẹp nhất của nó là dưới 1000Hz. 

Con Isophon này về lý thuyết thì hoàn toàn có thể làm loa bass để chơi ván hở, tuy nhiên đường kính của loa theo tôi là chưa đủ lớn (30cm). Để chơi ván hở thì loa bass dù có Qts cao cũng phải tầm 40cm thì mới đủ bass để chơi. Nếu chơi driver đường kính 30cm làm loa bass ván hở thì khả năng là phải đánh chồng tần, tức là cho dải tần thấp của con này và dải tần thấp của con RFT L3060 chồng lên nhau thay vì mỗi con đánh một dải tần (Isophon đánh dải thấp dưới 1000Hz, còn con RFT đánh dải ở trên 1000Hz). Cũng tức là sẽ không dùng tụ nối tiếp ở bộ phân tần cho loa RFT như hình dưới đây.

S3 là RFT và S4 là Isophon.

Đường mầu đen là Isophon và mầu vàng là RFT. Ta thấy cả hai loa đều đánh dải tần tầm từ 3000Hz trở xuống và điều này làm tăng bass lên. Tuy nhiên nhược điểm là sẽ thiếu đi độ chi tiết cần có và không kiểm soát được bass. 

Còn một lý do nữa, đó là Fs của con Isophon là 62Hz có nghĩa là bass của nó nếu chơi trong không gian tự do (ván hở ) là sẽ không đủ sâu, đủ sâu có nghĩa là phải xuống tới ít nhất là 50Hz. Như vậy có nghĩa là chỉ khi cho nó vào thùng thì nó mới có thể chơi được sâu hơn (50Hz hoạc nhỏ hơn nữa nếu thùng chuẩn) còn nếu chơi ván hở thì tối đa nó cũng chỉ xuống tới 60Hz. 

Trong khi đó Fs của con RFT L3060 thì lại thấp hơn, tức là nó có thể cho bass xuống sâu hơn của con Isophon nếu chơi thùng. Vấn đề đặt ra là nếu chơi thùng thì nên chơi thùng con Isophon hay chơi thùng con RFT. Với Qts thấp thì tôi luôn khuyên anh em nên chơi loa thùng, trong trường hợp này là loa RFT và để loa Isophon chơi hở ở bên ngoài ở dải tần trung. 

Tuy nhiên với anh em vẫn muốn chơi ván hở hoàn toàn với Isophon P30-31 làm loa bass, RFT L3060 làm loa trung thì tôi có thiết kế sơ đồ như hình dưới đây cho anh em tham khảo. 

 Trong trường hợp này mỗi driver chịu trách nhiệm một dải tần với Isophon làm việc từ tầm 600Hz trở xuống, RFT chơi từ 600Hz cho tới 6000Hz và con tép LoD làm nốt phần còn lại. Sơ đồ dùng khá nhiều linh kiện với bậc cắt cao (bậc 2 và bậc 4) để đảm bảo dải tần được cân bằng. Vì bậc cắt chẵn (2 và 4) nên anh em có thể thử đảo cực một trong 3 loa để tham khảo. Khi đảo cực, tại các điểm cắt tần sẽ tăng lên tầm 3dB. 

Thùng cho RFT L3060 đã được tính toán ở bài đo đac trước với thể tích là khoảng 40 lít, kích thước là 26cm (sâu) x 38cm (rộng) x 50cm (cao). Ông thông hơi có đường kính 7.5cm, dài 13cm. Tiêu âm dày 20cm, có thể chế thêm bracing để cho thùng đỡ rung và chắc hơn. Thùng có thể đưa bass xuống tầm 40Hz. 

Một số thông tin về loa tép LO-D Hitachi H-54HD trước khi thiết kế phân tần cho bộ này. 

Đáp tuyến trở kháng của loa như sau:


Loa có trở kháng thuần là 6.7 ohm.

Fs 1,526Hz (Tần số này cho biết tần số cắt tối thiểu cho driver này phải từ 4,000Hz trở lên, như vậy với việc cắt tần số từ 6,000Hz thì hoàn toàn là phù hợp với driver này, tuy nhiên có một trở ngại là độ nhạy của loa hơi thấp so với 2 driver kia).

Đáp tuyến tần số của loa như sau:

Khá là đẹp và độ nhạy trung bình chỉ khoảng 90dB, tuy nhiên theo thông số của hãng thì là 101dB. Có thể là họ lấy điểm lớn nhất của đáp tuyến tần số theo cách đo của họ. 

Với đáp tuyến này dải tần đẹp nhất là từ 2kHz cho tới 20kHz (thực ra ở khoảng gần 20kHz thì đáp tuyến đi xuống nhưng có thể chấp nhận được). 

Với đầy đủ các thông số của các driver và với việc dùng RFT L3060 làm loa bass đóng thùng thì thiết kế phân tần như sau: 

Khi chọn Isophon P30-31 làm trung thì đáp tần cố hữu xuất hiện một đỉnh tại tần số từ 2000Hz tới 3000Hz và nếu không xử lý thì sẽ bị chói ở dải này (tiếng ca sĩ), mà để xử lý triệt để thì sẽ tốn kém phân tần hơn nữa. Có thể nếu đo ở một cặp Isophon P30-31 khác thì sẽ không xuất hiện đỉnh này, cặp Isophon này không kiểm chứng được 1 cặp vì 1 trong 2 driver bị rách màng, khi đo sẽ không chính xac.

Như vậy,có 2 cấu hình cho anh Bao lựa chọn, 1 là lấy Isophon làm bass chơi ván hở, hoặc là lấy RFT L3060 lam bass đóng thùng. 

Nếu không quá cầu kỳ thì chúng tôi sẽ chia sẻ thêm một mạch phân tần rút gọn với ít linh kiện hơn và đổi lại thì đáp tuyến sẽ không được mượt mà như trên. 

Audible Hertz Shop.